|
1) S A T I Ş
a) Açıklama ve İstenen Belgeler
Satış, bir malın mülkiyetinin belli bir bedel karşılığında bir başkasına devredilmesi işlemidir (BK.182).
Satış sözleşmesinin iki unsuru vardır. Bunlar satılan taşınmaz mal ve satış bedelidir. Satış bedelinin belirlenmesi taraflara aittir. Az veya çok belirlenebilir. Tapu sicil müdürlüğünün bu bedelin az veya çok olduğu yönünde müdahale yetkisi yoktur. Ancak tapu sicil müdürlüğü, satış bedelinin emlak beyan değerine yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle bulunacak değerden düşük olmaması gerektiğini, aşağı olması halinde aradaki farkın Vergi Usul Kanununa göre cezalı olarak tahsil edileceğini resmi senede yazarak taraflara hatırlatır. Satış bedelinin çok düşük gösterilmesi halinde, müdürlük işlem yapmaktan kaçınamaz. Satıcının istemi halinde satış bedelinden arta kalan kısım için kanuni ipotek tesis edilebilir. Satıcı satış bedelinin tamamını aldığını beyana zorlanamaz. Satış bedelinin ödenmesi konusunda taraflar arasındaki hususlar ve vadeler resmi senede yazılır. İstenen Belgeler:
1. Satılması istenilen taşınmaz mala ait varsa tapu senedi, yoksa taşınmaz malın ada ve parsel numarasını belirtir belge veya malikin sözlü beyanı,
2. Satıcı ve alıcıların fotoğraflı nüfus cüzdanları veya pasaportları ile satıcıların birer, alıcıların ikişer adet son altı ay içinde çekilmiş 6 x 4 cm. büyüklüğünde vesikalık fotoğrafları,
3. İstem, malikin temsilcisinden geliyor ise, temsile ilişkin belge (vekaletname, vasi kararı, kayyım kararı vb.) ile temsilcinin fotoğraflı nüfus cüzdanı ve bir adet vesikalık fotoğrafı, alıcılar arasında bizzat işleme katılmayanlar var ise, onları temsil eden (vekil) temsilcilerin fotoğraflı nüfus cüzdanları, vesikalık fotoğrafları ve temsil yetkisine ilişkin belgeler (vekaletname, vasi kararı, kayyım kararı vb.),
4. İstem, bir tüzel kişi adına yapılıyorsa tüzel kişinin ”gayrimenkul tasarrufuna izinli olduğunu ve temsilcisini gösterir yetki belgesi” (Tapu K.2),
5. Satıcı ve alıcının vergi kimlik numaralarını gösterir vergi dairesinden alınmış belge.
6. Satıcı ve alıcının T.C. Kimlik Numarası.
b) İşlemin Mali Yönü
SATICIDAN BEYAN DEĞERİNİN %015 TAPU HARCI 5.000.000TL EĞİTİME KATKI PAYI (E.K.P.)
15.000.000TL ÖZEL İŞLEM VERGİSİ (Ö.İ.V.)
- ALICIDAN BEYAN DEĞERİNİN % 015 TAPU HARCI 5.000.000 T.L. EĞİTİME KATKI PAYI (E.K.P.)
15.000.000 T.L. ÖZEL İŞLEM VERGİSİ (Ö.İ.V.)
AYRICA;
- 20.000.000 T.L. DÖNER SERMAYE FÖY BEDELİ
2) MİRAS PAYININ TEMLİKİ
a) Açıklama ve İstenen Belgeler
Miras payının temliki, iştirak halinde bulunan mirasçılardan birinin miras payını, iştirak bozulmadan diğer bir mirasçı veya mirasçılara devretmesi demektir (MK.611). Bu devir bedelli ise satış, bedelsiz ise bağış gibi değerlendirilir.
Bilindiği üzere, iştirak hali bozulmadan miras payının iştirake dahil olmayan üçüncü kişilere devri yasaktır. Sadece mirasçılara devri mümkündür.
Bir mirasçı diğer bir veya birkaç mirasçıya veya tüm mirasçılara payını dilediği oranlarda devredebilir. Bu devir hisseli devir yasağına girmez. Bu devrin tapu sicilinde gösterilebilmesi için öncelikle miras intikalinin tescil edilmiş olması gerekir.
Miras payının devri için kural olarak tapu sicil müdürlüğünde resmi senet düzenlenir. Ancak Medeni Kanunun 612. Maddesine göre bunun noterde düzenlenmesi de mümkündür. Hatta taraflar kendi aralarında adi yazılı olarak da yapabilirler. Yeter ki imzaları teyit edilebilsin. Noterde veya taraflar arasında adi yazılı şekilde yapılmış miras payı devri sözleşmelerinin tapuya tescili için, payını devreden mirasçının tescil isteminde bulunması veya tescil isteminde bulunmaya yetki vermiş olması gerekir. Böyle bir yetki var ise akitsiz işlemler için düzenlenen Tescil İstem Belgesi düzenlenerek iştirak hali bozulmadan tescil yapılır. Miras payının temlikine ilişkin sözleşmelerin miras kalan bütün taşınmaz mallardaki miras paylarını kapsaması zorunlu değildir. Sadece bir veya birkaç taşınmaz maldaki miras payı da devredilebilir. Hatta mirasçı dilerse bir taşınmazdaki miras payının bir kısmını uhdesinde tutarak kalan kısmını da diğer bir mirasçıya devredebilir. Bu hisseli devir yasağına girmez.
Pay Temliki İçin İstenen Belgeler
1-Temlik edilecek paya isabet eden veraset ve intikal vergisi ilişiğinin kestirildiğine dair vergi dairesinden alınmış belge.
2-Satış işleminde istenen nüfus cüzdanı, vesikalık fotoğraf, temsilci varsa temsil belgesi vb.
3-Temlik eden ve alanın vergi kimlik numaralarını gösterir vergi dairesinden alınmış belge.
4-Temlik eden ve alanın T.C. Kimlik Numarası.
b) İşlemin Mali Yönü
- Satıcıdan beyan değerinin %015 tapu harcı 5.000.000TL Eğitime Katkı Payı (e.k.p.)
15.000.000TL Özel İşlem Vergisi (ö.i.v.)
- Alıcıdan beyan değerinin % 015 tapu harcı 5.000.000TL Eğitime Katkı Payı (e.k.p.)
15.000.000TL Özel İşlem Vergisi (ö.i.v.)
AYRICA;
- 20.000.000TL Döner sermaye föy bedeli
3) B A Ğ I Ş (HİBE)
a) Açıklama ve İstenen Belgeler
Bağış, bir bedel veya başkaca bir karşılık alınmaksızın bir malın mülkiyetinin bir başkasına devredilmesi işlemidir (BK.234). 18 yaşını bitirmemiş kimse bağış yapamaz. Yine zihinsel özürlü kimseler bağış yapamazlar. Reşit ve mümeyyiz olmayan kişiler kanuni temsilcilerinin (veli veya vasinin) izni ile dahi bağış yapamazlar. Vasi vesayeti altındaki kimsenin malını bağışlayamaz. Anne-baba da velayetleri altındaki küçüğün malını satabildiği halde bağışlayamaz.
Küçük ve kısıtlılar temyiz kudretine sahip olmak kaydıyla reşit olmasa da kendisine yapılacak bağışı kabul edebilir. Ancak veli veya vasi küçük veya kısıtlıyı bu bağışı kabulden men edebilir.
Bağış yapılırken bağışı yapan kimse bağışı kabul eden kimseye bir kısım mükellefiyetler yükleyebilir. Bu mükellefiyet bir şeyi yapma veya yapmaktan kaçınma şeklinde olabilir. Böyle bir mükellefiyet varsa bağış resmi senedine bu mükellefiyet de yazılır.
Bağış işlemi için tapu sicil müdürlüğünce aşağıdaki belgeler istenir.
1.Bağışlanacak taşınmaz mala ait varsa tapu senedi, yoksa taşınmaz malın ada ve parsel numarasını belirtir belge veya malikin sözlü beyanı,
2.Bağışlayan ve bağışı kabul edenlerin fotoğraflı nüfus cüzdanları veya pasaportları,
3.Bağışlayanın bir, bağışı kabul edenin iki adet son altı ay içinde çekilmiş 6 x 4 cm. büyüklüğünde vesikalık fotoğrafları,
4.Akitte taraflardan biri veya ikisi vekil, vasi, kayyım ve kanuni temsilci tarafından temsil edilecek ise, ayrıca temsile ilişkin belge.
5.Tarafların vergi kimlik numaralarını gösterir vergi dairesinden alınmış belge.
6. Tarafların T.C. Kimlik numaraları
b) İşlemin Mali Yönü
Bağışı kabul edenden beyan değerinin %054 tapu harcı,
5.000.000TL EKP
15.000.000TL ÖİV
AYRICA:
4) T R A M P A
a) Açıklama ve İstenen Belgeler
Trampa, bir malın başka bir malla değiştirilmesidir (BK.232). Değiştirilecek mallar taşınır veya taşınmaz mal olabilir. Trampada değiştirilecek malların değerlerinin birbirine eşit olması şart değildir. Değerler arasında eşitlik olmadığı takdirde, aradaki fark bir miktar para ödenerek denklik sağlanabilir. Tapu sicil müdürlüğünün trampada değerleri eşitlemek konusunda bir müdahale yetkisi yoktur. Değerlerin eşit olmadığından bahisle akdi yapmaktan kaçınması da mümkün değildir. Değer eşitliği için ödenecek bir bedel işlem sırasında peşin ödenmeyecekse, ileride ödenecekse bunun için kanuni ipotek tesis edilebilir. Farklı il ve ilçelerde bulunan taşınmaz malların trampa yapılması mümkündür. Bu halde trampa istemi taşınmazların bulunduğu il veya ilçelerden herhangi birinde yapılabilir. İstemin yapıldığı tapu sicil müdürlüğünce, diğer ilçe tapu sicil müdürlüğünden kayıt örneği ve yetki istenerek işlem sonuçlandırılır ve kendisinden yetki istenen müdürlüğe işlemin hukuki dayanağını teşkil eden belgelerin ve resmi senedin tasdikli birer örneği bir yazı ekinde gönderilir. Bu yazıyı alan müdürlük tarafından yazı yevmiyeye alınarak gerekli tescil işlemi yapılır (TST.36, TKGM. Gn. 1491).
Taşınmaz mallarla, araba, silah, at gibi taşınır malların da trampası mümkündür. Trampanın kamulaştırma suretiyle yapılması da mümkündür. Trampa işlemi için tapu sicil müdürlüğünce aşağıdaki belgeler istenir.
1.Trampası yapılacak taşınmaz mallara ait varsa tapu senedi, yoksa taşınmaz malın ada ve parsel numarasını belirtir belge veya maliklerin sözlü beyanı,
2.Trampa yapacak maliklerin veya yetkili temsilcilerinin fotoğraflı nüfus cüzdanları veya pasaportları,
3.Trampa yapanların son altı ay içinde çekilmiş 6 x 4 cm. büyüklüğünde vesikalık fotoğrafları,
4.Akitte taraflardan biri veya ikisi kanuni temsilci (vekil, vasi, kayyım) ile temsil edilecek ise, ayrıca temsile ilişkin belge
5. Tarafların vergi kimlik numaralarını gösterir vergi dairesinden alınmış belge.
6. Tarafların T.C. Kimlik Numaraları
e) İşlemin Mali Yönü:
Trampa hükümlerine göre devir ve iktisabında taşınmaz malın devir ve iktisap bedelinden az olmamak üzere emlak vergisi değeri üzerinden,
devir eden ve devir alan için ayrı ayrı %o 15 tapu harcı,
Her iki taraftan taşınmaz ADEDİ kadar
5.000.000TL EKP
Her iki taraftan taşınmaz aDEDİ kadar
15.000.000TL ÖİV
5) T A K S İ M (PAYLAŞMA)
a) Açıklama ve İstenen Belgeler
Taksim, tapuda müşterek veya iştirak halinde kayıtlı taşınmaz mallardaki ortaklığın sona erdirilmesi amacıyla, her hissedara en azından bir mal düşecek şekilde paylaşılması işlemidir (MK.628, 631).
Taksimde paylaşılan taşınmaz malların değerlerinin eşit olması şart değildir. Arada bir fark varsa çoğu kez bu fark bir bedel ödenerek denklik sağlanmaktadır. Bu bedelin peşinen ödenmesi şart değildir. Peşin ödenmiyorsa kanuni ipotek tesis edilebilir.
Taşınmaz mal adedi, paydaş sayısına ve pay oranına bölünmeye elverişli ise aynen taksim yapılabilir. Aynen taksimde her paydaş bir veya birkaç taşınmaz mal alır. Eğer paydaşlar anlaşabiliyorlarsa, bir kısım taşınmaz veya bölünen parçalar üzerinde müşterek mülkiyet durumu sürdürülebilir.
Taşınmaz sayısı paydaş sayısına denk gelmiyor veya hissedarlar arasında anlaşma sağlanamıyorsa bir taşınmaz mal parçalara ayrılarak (ifraz edilerek) taksim edilebilir. Buna ifrazen taksim denir.
Ayrı il ve ilçelerde bulunan taşınmaz malların da taksim edilmesi mümkündür. Bu halde taşınmaz malların bulunduğu her hangi bir tapu sicil müdürlüğüne başvurarak işlem yaptırılabilir (TST. 36, TKGM. Gn. 1491).
Taksime katılanlar arasında küçük veya kısıtlı varsa bunların işlemlerini veli veya vasileri takip eder. Ancak veli veya vasi de taksimde taşınmaz mal alıyorsa küçük veya kısıtlı ile veli veya vasi arasında menfaat çatışması olacağından küçük veya kısıtlıyı bu taksim işleminde veli veya vasiye karşı temsil etmek üzere mahkemece kayyım tayini gerekir. Buna karşın, küçük veya kısıtlı ile veli veya vasi aynı parseli hissedar olarak alıyorlarsa menfaat çatışması olmayacağından kayyım tayinine gerek yoktur.
İstenen Belgeler
1. Taksime konu olacak taşınmaz malların varsa tapu senetleri, yoksa taşınmaz malların ada ve parsel numarasını belirtir belge veya malikinin sözlü beyanı,
2. Taksim konusu taşınmaz malların ortak maliklerinin veya yetkili temsilcilerinin fotoğraflı nüfus cüzdanları veya pasaportları,
3. Ortak maliklerin ikişer adet 6 x 4 cm. büyüklüğünde son altı ay içinde çekilmiş vesikalık fotoğrafı,
4. Akitte taraflardan biri veya ikisi vekille temsil edilecek ise, ayrıca temsile ilişkin belge,
5. Tarafların vergi kimlik numaralarını gösterir vergi dairesinden alınmış belge,
6. İştirak halinde mülkiyet olarak kayıtlı taşınmaz mallarda (müşterek mülkiyete dönüşmemiş veya muris adına kayıtlı) taşınmaz mal malikinin tüm mirasçıları arasında noterce düzenlenmiş ve mirasçıların fotoğrafını taşıyan onaylı taksim sözleşmesi gereğince, istemde bulunuluyorsa, sözleşmede mirasçılara tescili isteme yetkisi verilmiş ise her biri kendine düşen taşınmaz malın tescilini isteyebilir. Tescil yetkisi yoksa, bütün mirasçıların bizzat veya vekaleten tescil isteminde bulunması, bu mümkün olmadığı takdirde tescil için mahkemeden karar alınması gerekir.
7. Müşterek mülkiyet olarak kayıtlı taşınmaz malların pay sahipleri arasında aynen taksiminde, tüm maliklerin bizzat veya yetkili temsilcilerinin katılımıyla resmi senet düzenlenmek suretiyle; ifrazen taksim işleminde ise, kadastro müdürlüğünce düzenlenecek değişiklik beyannamesiyle birlikte yine tüm maliklerin veya yetkili vekillerinin katılımıyla resmi senet düzenlenmek suretiyle taleplerin karşılanması gerekir.
8. Tarafların T.C. Kimlik Numaraları
e) İşlemin Mali Yönü:
TAŞINMAZ MALLARIN BEYAN DEĞERİNİN %o 9 TAPU HARCI ,
5.000.000TL EKP
15.000.000TL ÖİV
6) ÖLÜNCEYE KADAR BAKMA AKDİ
a) Açıklama ve İstenen Belgeler
Bir taşınmaz malın mülkiyetinin devri karşılığında bir kimsenin diğer birini ölünceye kadar bakıp görüp gözetmeyi taahhüt etmesidir (BK.511). Ölünceye kadar bakma akdi tapu sicil müdürlüğünde resmi senet şeklinde yapılabilir. Bunun yanında uygulamada sıkça rastlanmamakla beraber noterde ve sulh hakimi huzurunda da yapılabilir. Noter veya sulh hakimi huzurunda yapılmış ise tapu sicil müdürlüğünde tekrar resmi senet düzenlemeye gerek yoktur. Akitsiz işlemler bölümünde izah edildiği üzere tescil istem belgesi düzenlenir. Akdin konusu olan taşınmaz malın mutlaka kendisine bakılacak olana ait olması gerekmez. Üçüncü bir kimseye de ait olabilir. Bu halde resmi senede onun da imzasının alınması şarttır. Ana baba ile çocuklar arasında hatta karı koca arasında bu akdin düzenlenmesinde her hangi bir sakınca yoktur.
Tüzel kişilerde bakım borçlusu olabilir. Ancak tüzel kişilerin bakım alacaklısı olması mümkün değildir. Zira buradaki ölünceye kadar bakıp beslemekten kanunun kastettiği husus, insanlara özgü ihtiyaçlardır. Bu nedenle hayvanların da bakım alacaklısı olması mümkün değildir. Yani bir ata ölünceye kadar bakmak kaydıyla bir kimseye bir gayrimenkul verilirse bu ölünceye kadar bakma akdi değil mükellefiyetli bağış kabul edilir. Ölünceye kadar bakma akdinde taşınmaz malını temlik edenin kanuni ipotek tesis etme hakkı vardır. Bu kanuni ipotek Ö.K.B. resmi senedinin içerisinde yazılabileceği gibi bu resmi senet tarihinden itibaren üç ay içinde tek taraflı bir istemle de tesis edilebilir. Kanuni ipotek karşı tarafın kabul edeceği taşınmaz değeri üzerinden, kabul etmezse mahkemece tayin edilecek bedel üzerinden tesis edilebilir. Ancak bakım alacaklısı resmi senette yazılı taşınmazın harca esas değeri üzerinden kanuni ipotek tesisini isterse karşı tarafın iznine veya mahkeme kararına gerek yoktur. Ölünceye kadar bakma akdine istinaden edinilen taşınmaz malın başkalarına devrinde bir sakınca yoktur.
Bakım borçlusunun bakım alacaklısına sözleşmede belirlenen şekil ve surette bakmaması halinde bakım alacaklısı mahkemeye müracaat ederek verdiği taşınmazını geri alabilir. Bu yöndeki kesinleşmiş mahkeme kararının tapuda infazı için Harçlar Kanununa ekli (4) sayılı Tarifenin 13.c pozisyonu uyarınca tashih harcı alınması gerekir. Ölünceye kadar bakma akdi yapılabilmesi için aşağıdaki belgeler istenir.
aa) Akit Tapu Sicil Müdürlüğünde Yapılacaksa;
1.Temlik edilecek taşınmaz malın varsa tapu senedi, yoksa taşınmaz malın ada ve parsel numarasını belirtir belge veya malikinin sözlü beyanı,
2.Bakım alacaklısı, bakım borçlusu veya yetkili temsilcilerinin fotoğraflı nüfus cüzdanları veya pasaportları,
3.Bakım alacaklısının bir, bakım borçlusunun iki adet son altı ay içinde çekilmiş 6 x 4 cm. büyüklüğünde vesikalık fotoğrafları.
4.Tarafların vergi kimlik numaralarını gösterir vergi dairesinden alınmış belge.
5. Tarafların T.C. Kimlik Numaraları
bb) Akit Noter veya Sulh Hakimliğinde Yapılmış İse;
1.Kanuni şekline uygun olarak düzenlenmiş sözleşmenin aslı veya onaylı örneği,
2.Sözleşmede bakım borçlusuna, taşınmaz malın adına tescilini isteme yetkisi verilmişse, borçlunun yazılı istemi yeterlidir. Sözleşmede bu yetki verilmemişse tescil için bakım alacaklısının (taşınmazı temlik edenin) istemi veya mahkeme kararı,
3.Bakım borçlusunun bir adet son altı ay içinde çekilmiş 6x4 cm. büyüklüğünde vesikalık fotoğrafı.
4.İstemde bulunanın vergi kimlik numarasını gösterir vergi dairesinden alınmış belge.
5. Tarafların T.C. Kimlik Numaraları
b) İşlemin Mali Yönü
ÖLÜNCEYE KADAR BAKMA AKDİNE DAYANARAK DEVİR VE İKTİSABINDA TAŞINMAZ MALIN DEVİR VE İKTİSAP BEDELİNDEN AZ OLMAMAK ÜZERE EMLAK VERGİSİ DEĞERİ ÜZERİNDEN DEVİR EDEN VE DEVİR ALAN İÇİN AYRI AYRI %o15 TAPU HARCI,
BAKIM BORÇLUSUNDAN TAŞINMAZ MAL ADEDİ KADAR 5.000.000TL EKP
BAKIM BORÇLUSUNDAN TAŞINMAZ MAL ADEDİ KADAR 15.000.000TL ÖİV
BAKIM ALACAKLISINDAN TAŞINMAZ MAL ADEDİ KADAR 5.000.000TL EKP
BAKIM ALACAKLISINDAN TAŞINMAZ MAL ADEDİ KADAR 15.000.000TL ÖİV
7) KAMULAŞTIRMA
a) Açıklama ve İstenen Belgeler
Kamulaştırma, Devlet veya kamu tüzel kişilerince, kamu yararının gerektirdiği hallerde, karşılığını peşin ödemek şartıyla, özel mülkiyette bulunan taşınmaz malların tamamına veya bir kısmına el konulması veya üzerinde irtifak hakkı tesis edilmesi işlemidir. Kamulaştırmanın tapuya tescili malikin rızasıyla (rızaen) veya mahkeme kararı ile (hükmen) yapılmaktadır. Kamulaştırılacak taşınmaz malın maliki kamulaştırmaya razı olursa, Tapu Kanununun 26. Maddesine göre tapu sicil müdürlüğünce resmi senet düzenlenir. Bu resmi senedi taşınmaz maliki ile kamulaştırmayı yapan idarenin temsilcisi imzalar. Esas itibariyle bu işlemin satıştan bir farkı yoktur. Malik bu resmi senede "tezyidi bedel (bedeli artırmak için dava açma) hakkının saklı olduğu" yolunda kayıt düşülmesini talep edebilir. Malik bu şekilde kamulaştırmayı kabul etmekle beraber bedeli az buluyorsa bu kayıt resmi senede yazılarak tescil işlemi yapılabilir. Taşınmaz malın tümü değil de bir kısmı da kamulaştırılabilir. Hisseli taşınmazlarda bir veya birkaç hissedarın yerinin kamulaştırılması mümkündür. Taşınmaz üzerinde ipotek, haciz, ihtiyati haciz, ihtiyati tedbir, vakıf şerhi ve benzeri takyitler bulunması kamulaştırmaya engel değildir. Taşınmazın mülkiyetinin davalı olması da kamulaştırmayı engellemez. Trampa yolu ile kamulaştırma yapılması mümkündür.
Kamulaştırmanın tescili için tapu sicil müdürlüğünce aşağıdaki belgeler istenir.
a) Kamulaştırıcı idarenin temsilcisini de gösterir yazılı talebi.
b) Kadastro müdürlüğünün üst yazısına ekli kamulaştırma haritası ve ekleri (3 takım dosya).
c) Taşınmaz maliki ve kamulaştırıcı idare temsilcisinin nüfus cüzdanları ile malikin bir adet fotoğrafı.
d) Tarafların vergi kimlik numaralarını gösterir vergi dairesinden alınmış belge. (İdare vergiden muafsa idarenin vergi numarası aranmaz)
e) T.C. Kimlik Numarası
e) İşlemin Mali Yönü
Kamulaştırma işleminin tescilinde, 492 sayılı Harçlar Kanununa ekli (4) sayılı Tarifenin 20.a Pozisyonu uyarınca kamulaştırıcı idare harçtan muaf değilse kamulaştırma bedeli üzerinden satıcı ve alıcıya ait toplam, Binde 30 oranındaki harcın idareden tahsili gerekir. İrtifak hakkı harita düzenlenmesini gerektiriyorsa değişiklik beyannamesine miktarı her yıl yeniden belirlenen tutarda damga pulu yapıştırılmış olması aranır. Trampa şeklinde yapılan kamulaştırmalarda harçların trampada olduğu gibi her taşınmaz için ayrı ayrı hesaplanması gerekir. İrtifak hakkı kurulması şeklinde yapılan kamulaştırmalarda kamulaştırıcı idareden, kamulaştırma bedeli üzerinden, Harçlar Kanununa ekli (4) sayılı Tarifenin 20.e pozisyonu uyarınca, Binde 15 oranında harç tahsili gerekir. Ayrıca, Döner Sermaye İşletmesince belirlenen tarifeye göre ücret tahsil edilir.
8) KAT MÜLKİYETİ
a) Açıklama ve İstenen Belgeler
Tamamlanmış bir yapının kat, daire, iş bürosu, dükkân, mağaza, mahzen, depo gibi bölümlerinden ayrı ayrı ve başlı başına kullanılmaya elverişli olanları üzerinde, o gayrimenkulün maliki veya ortak malikleri tarafından, Kat Mülkiyeti Kanunu hükümlerine göre, bağımsız mülkiyet hakları kurulabilir (KMK. 1). Kat mülkiyeti, arsa payı ve anagayrimenkuldeki ortak yerlerle bağlantılı özel bir mülkiyet türüdür.
Kat mülkiyeti, bu mülkiyete konu olan anayapının bağımsız bölümlerinden her birine kat irtifakının kurulduğu tarihteki, doğrudan doğruya kat mülkiyetine geçilme halinde ise, bu tarihteki değeri ile oranlı olarak tahsis edilen arsa payının ortak mülkiyet esaslarına göre açıkça gösterilmesi suretiyle kurulur. Arsa paylarının bağımsız bölümlerin değerleri ile oranlı olarak tahsis edilmediği hallerde, her kat maliki veya kat irtifakı sahibi, arsa paylarının yeniden düzenlenmesi için mahkemeye başvurabilir. Bağımsız bölümlerden her birine tahsis edilen arsa payı, o bölümlerin değerinde sonradan meydana gelen çoğalma veya azalma sebebiyle değiştirilemez. Kat Mülkiyeti Kanununun 44 üncü maddesi hükmü saklıdır. Kat irtifakı arsa payına bağlı bir irtifak çeşidi olup, yapı tamamlandıktan sonra arsanın malikinin veya kat irtifakına sahip ortak maliklerin veya bunlardan birinin tapu idaresine yapacağı yazılı bir istem üzerine, bu kanunda gösterilen şartlar uyarınca, kat mülkiyetine çevrilir (KMK. 3). Kat mülkiyeti ve kat irtifakı resmi senetle ve tapu siciline tescil ile doğar.
Anagayrimenkulün tümünün mülkiyeti (Kat mülkiyetine) çevrilmeden o gayrimenkulün yalnız bir veya birkaç bölümü üzerinde kat mülkiyeti kurulamaz. Kat mülkiyeti kurulurken aynı katta birbirine bitişik bulunan birden fazla bölüm, kat mülkiyeti kütüğüne tek bağımsız bölüm olarak tescil edilebilir. Kat mülkiyetinin tescili, tapu memurunca düzenlenen resmi senet uyarınca veya bir mahkeme hükmü uyarınca yapılır.
Kat mülkiyetine konu olmaya elverişli bir gayrimenkul üzerindeki ortaklığın giderilmesi dâvalarında, mirasçılardan veya ortak maliklerden biri, paylaşmanın, kat mülkiyeti kurulması ve bağımsız bölümlerin tahsisi suretiyle yapılmasını isterse, hâkim, o gayrimenkulün mülkiyetinin, 12 nci maddede yazılı belgelere dayanılarak kat mülkiyetine çevrilmesine ve paylar denkleştirilmek suretiyle bağımsız bölümlerin ortaklara ayrı ayrı tahsisine karar verebilir. Kat mülkiyetinin kurulması için aşağıdaki hususların gerçekleşmiş olması aranır.
a) Anayapı tamamlanmış olmalıdır.
Kat mülkiyeti ancak tamamlanmış yapılar üzerinde kurulabilir. Bir yapının belli bir kısmı bitirilmiş olsa dahi, bitirilen bölümlerde kat mülkiyeti kural olarak kurulamaz. Plan ve projesinde mevcut olan tüm bağımsız bölümlerin bitirilmiş olması gerekir (KMK. 1, 10).
Ancak bir arsa üzerinde inşaa edilen blok ve yaygın yapılar için Kat Mülkiyeti Kanununun geçici üçüncü maddesi ile bunun aksine hükümler getirilmiştir. Buna göre;
"Bir arsa üzerinde birden çok yapının varlığı halinde, aşağıdaki kurallar dikkate alınır:
aa) Vaziyet plânına göre yapılacak tüm bağımsız bölümlerden yüzde kırkının veya blok inşaatlarda herbiri en az sekiz bağımsız bölümü kapsayan blok veya blokların tamamlanmış bulunması halinde, tamamlanan bağımsız bölümler için kat mülkiyetine geçilebilir.
bb) Yapılardan her birine ilişkin ortak giderler o yapıdaki kat malikleri, bütün yapılar için müşterek tesis ve yerlere ilişkin ortak giderler bütün kat malikleri tarafından 20 nci maddedeki kurala göre karşılanır. Yapılardan bir kısmının tamamlanmamış olması halinde, kat irtifakı sahipleri de, kendilerini ilgilendirdiği ölçüde ortak tesis ve yerlere ilişkin giderlere katılırlar.
cc) Blok yapılarda, bunlardan yalnız birine ilişkin sorunların çözümlenmesinde, kat malikleri kurulu, o blokta bulunan bağımsız bölüm maliklerinden oluşur." (KMK. Ek 3. md.)
b) Bölümleri bağımsız olmalıdır.
Bağımsız olmaktan kasıt, bölümün başlı başına müstakilen kullanıma elverişli olmasıdır. Bir bölüm ne kadar büyük ve kıymetli olursa olsun bu durum onun bağımsız bölüm olduğunu göstermez. Niteliği konut olan bağımsız bölümde tuvalet, mutfak olması aranırken bir işhanının dükkanlarında bu özellikler aranmamaktadır. c) Anataşınmazın tümü kat mülkiyetine çevrilmelidir.
Anataşınmazın tümünün mülkiyeti (kat mülkiyetine) çevrilmeden o taşınmazın yalnız bir veya birkaç bölümü üzerinde kat mülkiyeti kurulamaz (KMK. 10/2).
Bu kuralın istisnası yukarıda sözü edilen blok ve yaygın yapıların kat mülkiyetine çevrilmesinde görülmektedir (KMK. Geç. 3).
d) Anayapı kargir olmalıdır.
Kat mülkiyeti kurulmak istenen yapının tümünün kârgir olması gerekir. (KMK. 5/2). Ahşap veya toprak yapılarda kat mülkiyeti kurulamaz. Kârgir olmaktan kasıt binanın iskeletinin beton veya çelikten inşa edilmiş olmasıdır. Yoksa kârgir olarak inşa edilmiş bir yapının çatısının ahşap olması veya kârgir duvarlarının ahşapla süslenmesi yada duvarların camdan yapılmış olması kat mülkiyeti kurulmasına engel değildir.
e) Ortak mülkiyetin mevcut olması şart değildir.
Anataşınmazın birkaç kişiye ait olması şart değildir. Tek kişiye ait bir anataşınmaz üzerinde tek malikin istemiyle kat mülkiyeti kurulabilir.
f) Kanunun kat mülkiyetinin kurulması için öngördüğü belgeler tamam olmalıdır.
Bu belgelerin çoğu kat irtifakı kurulurken tapu sicil müdürlüğünce alınmaktadır. Ancak kat irtifakı kurulmadan kat mülkiyetine geçiliyorsa şu belgelerin getirilmiş olması gerekir.
1.Dilekçe: Bütün bağımsız bölümlerin ayrı ayrı değerleri ile bu bölümlere, değerleri ile orantılı olarak ayrılan arsa paylarını gösterir tüm maliklerce imzalanmış dilekçe. (İstenildiğinde bu dilekçe tapu sicil müdürlüğü görevlilerince yazılır.)
2.Genel İnşaat Projesi: Bir mimar veya mühendis tarafından yapılmış olması ve doğruluğunun belediyece (belediye sınırları dışında bayındırlık ve iskan müdürlüğünce) tasdik edilmiş olması gerekir.
3.Vaziyet Planı: Bir arsa üzerine yapılacak birden fazla yapıların (blok veya ayrı ayrı) arsa içindeki konumu ile, varsa özel yol, yeşil saha, spor tesisleri gibi ortak yerlerin açıkça gösterilmesi ve belediyece tasdik edilmiş olması gerekir. Genel inşaat projesinde, vaziyet planı mevcut ise ayrıca vaziyet planı ibrazına gerek yoktur.
4.Yapı Kullanma İzin Belgesi (İskan Ruhsatı): Tüm bağımsız bölümlere ilişkin yapı kullanma izin belgesi aranmalıdır.
5.Fotoğraf: Ana gayrimenkulun ön ve arka cephelerini ve mümkünse yan cephelerini gösterir, en az 13 x 18 cm. boyutlarında ve hangi ada parsele ilişkin olduğu belediyece tasdik edilmiş olması gerekir.
6.Liste: Listenin, her bağımsız bölümün arsa payını, kat, daire, iş bürosu gibi niteliğini ve bunların birden başlayıp sıra ile giden numarasını, varsa eklentisini göstermesi ve ana gayrimenkulün maliki veya bütün paydaşları tarafından imzalanması ayrıca noterden tasdikli olması gerekir.
7.Yönetim Planı: Ana gayrimenkulün yönetimini düzenleyen yönetim planının her sayfasının bütün maliklerce imzalanmış olması gerekir.
8.Maliklerin veya temsilcilerinin fotoğraflı nüfus cüzdanları,
9.Maliklerin son altı ay içinde çekilmiş 6 x 4 cm. büyüklüğünde ikişer adet vesikalık fotoğrafları (Resmi senet ve tapu senetlerine yapıştırılması için)
10.Kat irtifaklı bir taşınmaz malın kat mülkiyetine geçişinde; 1, 2, 3, 6 ve 7 inci maddelerdeki belgeler kat irtifakı tesisinde alındığından yeniden ibraz edilmesine gerek yoktur. Sadece, yapı kullanma izni (iskan ruhsatı), fotoğraf ve yönetim planının (verilmemiş ise) ibrazı halinde maliklerden birinin veya yöneticinin talebine istinaden kat mülkiyeti kurulur.
11. T.C. Kimlik Numaraları
9) KAT İRTİFAKI
A) AÇIKLAMA VE İSTENEN BELGELER
Bir arsa üzerinde yapılmakta veya ilerde yapılacak olan bir veya birden çok yapının kat, daire, iş bürosu, dükkan, mağaza, salon ve depo gibi ayrı ayrı ve başlı başına kullanmaya elverişli bölümleri üzerinde, yapı tamamlandıktan sonra geçilecek kat mülkiyetine esas olmak üzere, o arsanın maliki veya paydaşları tarafından arsa payına bağlı olarak kurulan irtifak hakkına (Kat İrtifakı) denir (KMK. 1/2, 2/c, 3/3).
Kat irtifakı bir arsanın maliki veya paydaşları lehine arsa payına bağlı olarak kurulur. Arsa payı kat irtifakından ayrı olarak devredilemeyeceği gibi miras yoluyla da geçmez ve başka bir hakla kısıtlanamaz. Arsa payı devredildiği zaman ona bağlı kat irtifakı da kendiliğinden devredilmiş olur.
1. Dilekçe: Bütün bağımsız bölümlerin ayrı ayrı değerleri ile bu bölümlere, değerleri ile orantılı olarak ayrılan arsa paylarını gösterir tüm maliklerce imzalanmış dilekçe.
2. Genel İnşaat Projesi: Bir mimar veya mühendis tarafından yapılmış olması ve doğruluğunun belediyece (belediye sınırları dışında bayındırlık ve iskan müdürlüğünce) tasdik edilmiş olması gerekir.
Bir arsa üzerine birden fazla inşa edilen yapıların her birinin projede ayrı ayrı gösterilmesi ve blok yapılarda, her blok için ayrı proje verilmesi zorunludur.
3. Vaziyet Planı: Bir arsa üzerine yapılacak birden fazla yapıların (blok veya ayrı ayrı) arsa içindeki konumunu, varsa özel yol, yeşil saha, spor tesisleri gibi ortak yerlerin açıkça gösterilmesi ve belediyece tasdik edilmiş olması gerekir. Genel inşaat projesinde, vaziyet planı mevcut ise ayrıca vaziyet planı ibrazına gerek yoktur.
4. Yönetim Planı: Ana gayrimenkulün yönetimini düzenleyen yönetim planının her sayfasının bütün maliklerce imzalanmış olması gerekir.
5. Liste: Listenin, her bağımsız bölümün arsa payını, kat, daire, iş bürosu gibi niteliğini ve bunların birden başlayıp sıra ile giden numarasını, varsa eklentisini göstermesi ve ana gayrimenkulun maliki veya bütün paydaşları tarafından imzalanması ve noterden tasdikli olması gerekir.
6. Maliklerin veya temsilcilerinin fotoğraflı nüfus cüzdanları,
7. Maliklerin son altı ay içinde çekilmiş 6 x 4 cm. büyüklüğünde ikişer adet vesikalık fotoğrafları (resmi senet ve tapu senetlerine yapıştırılması için)
8. T.C. Kimlik Numaraları
10) İ P O T E K
A) AÇIKLAMA
İpotek, doğmuş veya ileride doğması muhtemel bir borç için bir taşınmaz malın teminat gösterilmesidir (MK.765-887).
İpoteğe konu olacak gayrimenkul krediyi alarak borçlanan şahsa ait olabileceği gibi bir üçüncü kişiye de ait olabilir. Taşınmaz mallar ipotek edilebileceği gibi müstakil ve daimi haklar da ipotek edilebilir. Ticari işletmelerin rehin edilmesi de mümkündür. Hisseli bir taşınmaz malın mevcut hissesi ipotek edilebilirken ifraz edilmedikçe bir parçası ipotek edilemez. Yine taşınmaz malın tam olan hissesi paylara ayrılarak ipotek edilemez. İştirak halinde mülkiyette, iştirak çözülmeden bir paydaşın payı rehnedilemez. Üzerinde ihtiyati tedbir, kamu haczi, konkordato, iflas gibi temlik hakkını yasaklayan şerhler bulunan taşınmaz mallar ipotek edilemez.
İpotek tesisi için kural olarak resmi senet düzenlemesi gerekir. Ancak konut yapanlara ihracatçılara, turizm tesisi yapanlarla işletmecilerine, sanayicilere, esnaf ve sanatkarlara, konuları ile ilgili olarak bankalarca veya kamu kurum ve kuruluşları ile (OYAK dahil) açılacak krediler için resmi senet düzenlenmesi zorunlu değildir. Taraflar arasındaki borç sözleşmesi yevmiyeye alınarak ipoteğin tescili yapılır. Tarımsal kredilerde de aynı usule uyulmaktadır.
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce izin verilen bankalarca ve diğer kredi finans kurumlarınca ipotek işlemlerinde matbu resmi senet kullanılması mümkündür. Düzenlenen resmi senette, ipoteğin unsurları olan süre, rehin miktarı, derece-sıra, alacaklısının adı-soyadı-baba adı, tüzel kişinin ünvanı ve faiz oranının ipoteğin tesisi sırasında resmi senede, ipotek belgesine ve tapu kütüğüne yazılması veya en azından “bila faiz (faizsiz), bila müddet (süresiz), fekki bildirilinceye kadar (F.B.K)” şeklinde bir belirtme yapılması zorunludur.
Gerekli Belgeler:
1. İpotek edilecek taşınmaz mala ait varsa tapu senedi, yoksa taşınmaz malın ada ve parsel numarasını belirtir belge veya malikinin sözlü beyanı,
2. Alacaklı ve borçlunun veya yetkili temsilcilerinin fotoğraflı nüfus cüzdanları veya pasaportları,
3. Alacaklının iki, borçlunun bir adet son altı ay içinde çekilmiş 6 x 4 cm. büyüklüğünde vesikalık fotoğrafları,
4. Akitte taraflardan biri veya ikisi vekille temsil edilmişse, ayrıca temsile ilişkin belge.
5. Lehine ipotek tesis edilenlerin vergi kimlik numarasını gösterir vergi dairesinden alınmış belge.
6. T.C. Kimlik Numaraları
B) İŞLEMİN MALİ YÖNÜ
İPOTEK BORÇLUSUNDAN,
BORÇ MİKTARI ÜZERİNDEN %o 3.6 TAPU HARCI
BORÇ MİKTARI ÜZERİNDEN %o 7.5 DAMGA VERGİSİ
5.000.000TL EKP
15.000.000TL ÖİV
|
